Mat là gì ? Cách làm mat như thế nào ?

 - MAT ( hay còn gọi Flake soil ) là 1 loại mùn đất hữu cơ được tạo ra bằng cách phân hủy sinh học các chất hữu cơ ( mùn gỗ, lá cây, vỏ cây,...). Thông thường ở tự nhiên cần vài năm và qua nhiều quy trình dưới tác động mạnh mẽ của tự nhiên mới có thể tạo ra mat , nhưng cũng có thể tạo ra mat nhân tạo bằng phương pháp lên men hoặc nuôi cấy nấm, phương pháp nhân tạo trên sẽ mất từ 2 - 6 tháng để tạo ra thành phẩm.

- Mục đích của việc lên men để phá hủy thành thực vật lignin vô cùng vững chắc mang lại độ cứng, cấu trúc cho cây để ấu trùng có thể hấp thụ cellulose bên trong thân cây một cách dễ dàng. Ngoài ra còn chờ đợi vi sinh vật lên men sử dụng môi trường để trao đổi chất. Qua quá trình trao đổi chất, vi sinh vật phát triển về số lượng và kích thước, đồng thời tiết ra các sản phẩm trao đổi chất (sinh khối) để tạo thêm dinh dưỡng cho sản phẩm.

- Nguồn gốc ra đời mat được ra đời vào 22 năm trước tại Nhật Bản, do ban đầu hạn chế về nguyên liệu và việc độc quyền về công thức nên mat thời đó khá đắt đỏ, dao động từ 175k-366k / 1 bịch 10L mat. Song sau này với việc số lượng đông đảo các nhà nhân giống bọ cánh cứng cùng với công nghệ, thiết bị hiện đại, nguyên liệu phổ biến nên dần mọi người đều có thể tự làm mat theo công thức riêng biệt.

- Vì sao mat lại được ra đời ? So với việc thu thập các loại vật liệu thích hợp từ núi rừng, vừa mất công vừa phải phụ thuộc nhiều vào khí hậu, thời tiết. Việc tự chủ động làm mat vẫn tiện lợi hơn, vừa có thể kiểm soát được chất lượng, vừa tự trải nghiệm và tích lũy thêm kinh nghiệm. Lý do tiếp theo là do các loại ấu trùng từ các phân họ Dynastinae (bọ sừng) , Lucanidae (bọ kẹp kìm), Cetoniinae (bọ hoa), Euchirinae (cua bay) đều có thức ăn riêng biệt phù hợp với sinh thái của chúng, ấu kẹp kìm thì ăn gỗ mục bởi chủng nấm lợi, ấu trùng bọ sừng và ấu trùng cua bay thì ăn lại mùn gỗ mục thứ cấp giàu độ nitơ còn ấu bọ hoa thì lại ăn lá mục, phân hữu cơ giàu sự phân hủy do đó trong nuôi nhốt trong môi trường nhân tạo, người ta đã tạo được mat có thể làm nguồn thức ăn chung cho mọi loại ấu trùng của các phân họ bọ.

* Các thành phần của mat :

-  Mùn gỗ : chiếm tới 70% - 90% tổng khối lượng, mùn gỗ sống đến từ các loại cây như xoài, sồi, bạch dương, dẻ, sau sau,... và nên tránh các loại cây có tinh dầu, mủ như cây thông, cây cao su,...có thể thu hoạch ở các xưởng gỗ, nhà máy đồ gỗ, trước khi thu hoạch các bạn nên hỏi rõ các nhân viên và chủ xưởng để có thêm thông tin về loại gỗ cũng như tránh thu hoạch các loại mùn gỗ chứa các hợp chất hóa học như gỗ đã sơn màu. Ưu tiên những những hạt mùn gỗ mịn nhất có thể 

- Phụ gia : chiếm từ 10 - 30% < , phụ gia có thể đến từ các loại bột thực vật mền như bột mì, bột đậu nành, cám gạo, cám lúa mì,... cho đến phụ gia cứng như bột mì cứng, bột protein,... Ngoài ra còn có thể sử dụng các loại men ( men bia, men nở,... ) và các loại đường thực vật ( glucozo, trehalose,...)

- Một số loại phụ gia tiêu biểu 

* Phụ gia mềm :

+Bột mì đa dụng hoặc bột mì thông thường có hàm lượng protein gluten trung bình ở mức 9,5-12%. Nó có hàm lượng protein thích hợp cho nhiều loại bánh mì và bánh pizza, bánh quy,... trong thực phẩm con người.

+ Cám gạo là sản phẩm phụ của quá trình xay xát gạo (chuyển đổi gạo lứt thành gạo trắng ) và nó chứa nhiều chất chống oxy hóa khác nhau. Cám gạo thường được ứng dụng làm thức ăn cho vật nuôi, gia súc gia cầm hoặc sản xuất dầu cám phụ vụ cho việc sản xuất các thực phẩm bổ sung cho sức khỏe và mỹ phẩm vì chứa nhiều vitamin E. Cám gạo giàu chất xơ và các axit béo thiết yếu , đồng thời chứa một lượng đáng kể tinh bột và protein.

+ Bột đậu nành được làm bằng cách nghiền đậu nành thành bột mịn với hàm lượng protein chiếm tới hơn 50%.

* Phụ gia cứng :

- Bột protein đậu nành cô lập là một dạng protein đậu nành được tinh chế với hàm lượng protein tối thiểu là 90%. Nó được làm từ bột đậu nành đã khử chất béo đã loại bỏ hầu hết các thành phần phi protein, carbohydrate

- Bột protein động vật ( trứng, sữa ) được tạo ra bằng phương pháp sấy khô và có thể tăng hàm lượng protein tương đối bằng cách loại bỏ lactose, lipid và các nguyên liệu phi protein khác hoặc đã tạo ra trong quá trình sản xuất pho mát, casein hoặc các sản phẩm tương tự bằng cách tách khỏi sữa đông sau khi đông tụ sữa hoặc các sản phẩm thu được từ sữa tương tự như bột whey protein thường sử dụng để tăng cường cơ bắp

* Các loại men hỗ trợ quá trình lên men :

+ Men bia rất giàu chất dinh dưỡng như protein, chất xơ, khoáng chất như kali và magiê và vitamin nhóm B. Đặc biệt có đến 18 loại axit amin

+ Men nở bánh mì chính là các vi sinh vật sống có khả năng tiết ra các chất enzyme như carbon dioxide (CO2) nhằm giúp thúc đẩy quá trình lên men của bột, từ đó khiến bột nở và giúp bánh tăng kích thước, nở phồng và xốp mềm hơn. Trong men bánh mì có chứa thành phần các chất dinh dưỡng cao như protein (42%) cùng với Carbohydrate, chất xơ và các khoáng chất ( canxi, magie, sắt ) cùng với các nhóm vitamin 

* Các loại đường :

+ Trehalose : hầu hết lượng đường có trong cơ thể côn trùng được cho là trehalose và bằng cách ăn đủ trehalose khi chúng còn là ấu trùng cùng với thức ăn như kinshi, chúng sẽ chuyển hóa trehalose dự trữ thành glucose trong cơ thể và sử dụng nó làm nguồn dinh dưỡng. Việc sử dụng Trehalose vào mat được sử dụng làm năng lượng hoạt động trong quá trình tăng trưởng của bọ, vì vậy nó được cho là giúp ấu trùng phát triển khỏe mạnh và giảm tỷ lệ tử vong cũng như tỷ lệ hóa lỗi khi hóa bọ 

+ Glucozơ

* Phụ gia khác 

- Chitosan là một sản phẩm chitin tinh khiết cấu tạo nên lớp vỏ cứng cáp của bọ cánh cứng và các loại giáp xác (tôm,cua,...). Nó được tạo ra bằng cách xử lý vỏ chitin của tôm và các loài giáp xác khác bằng chất kiềm. Nó có thể được sử dụng trong nông nghiệp, y học, xử lý chất thải,...Đặc biệt trong quá trình lên men giúp bảo vệ khỏi các loại nấm, vi khuẩn có hại và làm giảm tỷ lệ quá trình lên men thất bại

- Bột Cellulose

- Glutamine : Nó là một loại axit amin tạo nên protein 

* Công thức làm Mat 

- Lên men lần 1 

+ 10kg mùn gỗ 

+ 1.5kg bột mì

+ 1.5kg cám gạo 

+ Nước 

+ Chế phẩm EMUNIV

- Lên men lần 2 

+ 1.5kg bột mì

+ 1.5kg cám gạo 

+ Chế phẩm EMUNIV

+ Nước